تنبور صائب

چکیده درباره تنبور و قدمت مقامات آن آثار مکتوب زیادی در دست نمی باشد، اصل موسیقی تنبور که مقامات یاری(حقانی) است را ۷۲ عدد می دانند، اما با توجه به مکتوبات قدیمی، روایتها، نگاره ها و ... مشاهده می شود که ساز و نوازنده تنبور از ۵۰۰۰ سال قبل و در عهدهای مختلفی چون: اشکانیان، ساسانیان، سلجوقیان و بعد از اسلام وجود داشته است، پس این ساز با چنین قدمتی باید مقامهای قدیمی تری(مقام باریه منسوب به دوره باربد در زمان خسرو پرویز با توجه به روایات، قدیمی ترین مقام تنبور است) به غیر از مقامهای کنونی داشته باشد همچنان که از راویان و مقامدانان، نام مقامهایی به گوش می رسد که نواخته نشده یا کمتر نواخته شده اند یا اینکه درباره نام، تعداد یا قرار گرفتن یک مقام در میان مقامات اصلی(حقان...

مقام جلوشاهی از مقامهای کهن تنبور می باشد. این مقام در منطقه صحنه جزو مقامات مجلسی و در منطقه گوران جزو مقامات مجازی به حساب می آید. در حقیقت این مقام از مقامهای ساز سرنا بوده است که به تدریج نوازندگان چیره دست تنبور نیز آن را نواخته اند و امروزه جزو بخشی از مقامهای تنبور به شمار می آید. مقام جلوشاهی اول از نشاط و جذبه خاصی برخوردار است. این مقام را در اعیاد بزرگ مذهبی و یا در استقبال از بزرگان ظاهری با دهل و سرنا می نوازند و در پیشواز از بزگان معنوی و پیران حقیقت با تنبور و دف اجرا می گردد.  مرورگر شما پخش آنلاین را پشتیبانی نمی کند ...

این مقام که جزو مقامات مجلسی ساز تنبور به حساب می آید دارای حالتی حماسی و در عین حال حزن آلود است. بنا به نقل قول از استاد علی اکبر مرادی با توجه به روایتهای قدیم در باب این مقام، گویا مدیحه سرائی بوده است که زال به هنگام دیدن بدن بی جان رستم سر میدهد.این مقام دارای 4 بخش اصلی است: 1. معرفی و آغاز مقام 2. زمزمه اول 3. زمزمه دوم 4. زمزمه سوم که بین این چهار بخش اصلی کلام خوان اشعاری حماسی از متون قدیم با زبان کردی می خواند.آنچه مربوط به داستان کشته شدن رستم توسط شغاد برادر رستم در شاهنامه فردوسی وجود دارد می تواند جایگزینی مناسب برای بخشهای آوازی این مقام زیبا و حماسی باشد که با توجه به روایت قدیم بی ارتباط هم نیست.بخش پنجمِ داستان رستم و شغاد، در شاهنامه ابیاتی که زال در سوگ رستم شیون سر مید...

مطالعه تعاریف متعدد مقام نشان میدهد که این مفهوم از لحاظ تاریخی و نیز در بررسی های محققان قرن اخیر معانی متفاوت و گاه متضادی را داراست. از لحاظ تاریخی، مفهوم مقام اولین بار در قرن هشتم هجری (چهاردهم میلادی) در فرهنگ موسیقی اسلامی عمومیت پیدا کرد. قبل از این تاریخ، فارابی و ابن سینا در آثار خود ترکیبات متفاوت گروه های اصوات را "اجناس" (مفرد: جنس) و تشکل آنها را به صورت توالی اکتاو "جماعه" نام می دهند. بعدها صفی الدین ارموی به جای آن مفهوم دور (جمع: ادوار) را به کار برد. عبدالرحمن جامی در توضیح آواز و شعبه، در درجه اول مبانی ملودی ادوار را مد نظر قرار می دهد.  اینکه این تفاوت معانی تا چه حد به ارائه عملی موسیقی مربوط می شود احتیاج به تحقیق جداگانه دارد زیرا توضیحات این...

در دوره شاه فضل (یکی از بزرگان و عرفای آئین یارسان) هفت تن از بزرگان می زیستن، شاه فضل ولی دون (سلطان صحاک)، بّره دون (بابایادگار)، عینه ھمان انالحق منصور (رمزبار)، منصور حلاج دون (پیربنیامین)، ذکریا دون (پیرموسی)، ترکه دون (مصطفی) و نسیمه یا نسیمی دون (داود) می باشند که جم ھفت تنی را تشکیل داده اند.شاه فضل که پیر و مرشد جم به حساب میآمد بره ای داشت که هر گاه نیاز بود سر آن را می برید و غذا تهیه می کرد و هرگاه امر می کرد دوباره بره زنده می شد و به یاران گفتند: اگر شما این کار را انجام بدهید بره زنده نمی گردد.روزی شاه فضل خود را از دید یاران پنهان کرد. در آن وقت چون یاران گرسنه ماندند بره را سر بریدند و گفتند پس از آنکه گوشت آن را خوردیم دوباره فرمان میدهیم تا زنده گردد، اما هر چه فرمان دادند...